German Panzer II – Bolt Action

Panzer II – czołg, który miał być tylko rozwiązaniem tymczasowym

Panzerkampfwagen II zajmuje szczególne miejsce w historii niemieckich wojsk pancernych.

Nie miał być podstawowym czołgiem Wehrmachtu podczas wielkiej europejskiej wojny. Powstał przede wszystkim jako rozwiązanie przejściowe – pojazd pozwalający szkolić załogi i rozwijać niemieckie wojska pancerne do czasu, aż w odpowiedniej liczbie pojawią się znacznie potężniejsze Panzer III i Panzer IV.

Historia potoczyła się jednak inaczej.

Produkcja cięższych konstrukcji rozwijała się wolniej, niż planowano. Kiedy rozpoczęła się II wojna światowa, to właśnie lekkie Panzer I i Panzer II stanowiły znaczną część niemieckich sił pancernych.

Warlord Games określa Panzer II jako najliczniejszy niemiecki czołg na początku wojny i jeden z pojazdów tworzących trzon Panzerdivisionen podczas pierwszych kampanii Blitzkriegu.

Narodziny Panzerwaffe

Po I wojnie światowej Niemcy na mocy traktatu wersalskiego nie mogły oficjalnie posiadać czołgów. W latach 30. sytuacja zaczęła się jednak gwałtownie zmieniać.

Rozwijająca się niemiecka doktryna wojsk pancernych potrzebowała tysięcy pojazdów i – co równie ważne – wyszkolonych załóg.

Panzer II odegrał w tym procesie istotną rolę.

Był niewielki, stosunkowo lekki i znacznie prostszy od późniejszych konstrukcji. Pozwalał szkolić kierowców, dowódców i pozostałych członków załóg, a jednocześnie umożliwiał tworzenie dużych jednostek pancernych.

Kiedy rozpoczęła się wojna, pojazdy szkoleniowe i przejściowe musiały jednak ruszyć do prawdziwej walki.

Panzer II podczas kampanii w Polsce

We wrześniu 1939 roku Panzer II znalazł się wśród podstawowych pojazdów niemieckich dywizji pancernych uczestniczących w ataku na Polskę.

To właśnie kampania polska stała się pierwszym dużym sprawdzianem dla rozwijanej przez Niemców koncepcji szybkich działań wojsk pancernych.

Panzer II nie był ciężko opancerzonym czołgiem przeznaczonym do frontalnego niszczenia wszystkiego, co znalazło się przed nim. Jego największymi zaletami były mobilność, możliwość współdziałania w większych formacjach oraz uzbrojenie skuteczne przeciwko piechocie i lekko opancerzonym celom.

Doświadczenia kampanii szybko pokazały jednak również jego ograniczenia.

Blitzkrieg we Francji

W maju 1940 roku Panzer II ponownie znalazł się w pierwszej linii podczas niemieckiego ataku na Francję, Belgię, Holandię i Luksemburg.

W tym okresie nadal stanowił ważną część wyposażenia Panzerdivisionen.

Co ciekawe, sukces niemieckich wojsk pancernych nie wynikał z tego, że każdy niemiecki czołg był lepszy od pojazdów przeciwnika. Francuzi i Brytyjczycy dysponowali konstrukcjami, które pod względem pancerza lub uzbrojenia mogły wyraźnie przewyższać Panzer II.

Przewagę dawały przede wszystkim sposób organizacji jednostek, koncentracja sił, łączność radiowa i współdziałanie różnych rodzajów wojsk.

Panzer II stał się dzięki temu jednym z pojazdów najmocniej kojarzonych z pierwszymi kampaniami określanymi mianem Blitzkriegu.

20 mm – małe działo, duża szybkostrzelność

Podstawowym uzbrojeniem najważniejszych wersji Panzer II była 20 mm armata automatyczna KwK 30, a w późniejszych pojazdach jej rozwinięcie KwK 38.

Nie była to klasyczna armata czołgowa dużego kalibru.

Jej zaletą była natomiast wysoka szybkostrzelność. Przeciwko piechocie, stanowiskom broni oraz lekko opancerzonym pojazdom była bardzo użyteczna.

Uzbrojenie uzupełniał sprzężony 7,92 mm MG 34.

Takie połączenie bardzo dobrze odpowiadało zadaniom rozpoznawczym i wsparciu piechoty, ale wraz ze wzrostem grubości pancerza czołgów przeciwnika możliwości Panzer II w walce pancernej szybko malały.

Lekki pancerz – cena za mobilność

Panzer II był czołgiem lekkim i jego ochrona odpowiadała tej klasyfikacji.

W pierwszych kampaniach nie zawsze stanowiło to ogromny problem. Wraz z rozwojem wojny coraz częściej pojawiały się jednak działa przeciwpancerne i czołgi zdolne stosunkowo łatwo przebić jego pancerz.

Załoga nie mogła więc traktować Panzer II jak ciężkiego czołgu przeznaczonego do frontalnego przełamywania przygotowanych pozycji.

Znacznie lepiej sprawdzał się tam, gdzie mógł wykorzystać mobilność, niewielkie rozmiary i szybkostrzelne uzbrojenie.

Panzer II w Afryce Północnej

Panzer II trafiły również do Deutsches Afrikakorps.

Pustynia była zupełnie innym środowiskiem niż drogi Polski czy Francji. Ogromne przestrzenie sprzyjały szybkim manewrom, ale jednocześnie stawiały bardzo wysokie wymagania pojazdom i logistyce.

Piasek, pył, wysokie temperatury oraz ogromne odległości powodowały szybkie zużycie sprzętu.

Panzer II był już wtedy konstrukcją lekką i coraz bardziej ustępującą nowszym pojazdom. Nadal mógł jednak wykonywać zadania rozpoznawcze i zwalczać piechotę oraz lżejsze cele.

Model świetnie nadaje się więc również do stworzenia charakterystycznej armii Afrika Korps.

Operacja Barbarossa

W czerwcu 1941 roku Niemcy rozpoczęły operację Barbarossa – inwazję na Związek Radziecki.

Panzer II ponownie znalazł się wśród pojazdów uczestniczących w ofensywie.

Na froncie wschodnim jego ograniczenia stały się jeszcze bardziej widoczne. Niemcy zetknęli się między innymi z radzieckimi T-34 i KW, przeciwko którym 20-milimetrowe uzbrojenie Panzer II było zdecydowanie niewystarczające do typowej walki czołgowej.

Pojazd pozostawał jednak przydatny w zadaniach rozpoznawczych, przeciwko piechocie oraz lekko opancerzonym pojazdom.

Stopniowo Panzer II zaczął ustępować miejsca znacznie nowocześniejszym Panzer III i Panzer IV.

Koniec kariery? Niekoniecznie

Wycofanie Panzer II z roli podstawowego czołgu nie oznaczało całkowitego końca tej konstrukcji.

Część pojazdów nadal wykorzystywano w jednostkach szkolnych i drugoliniowych aż do końca wojny.

Jeszcze ważniejsze okazało się jednak podwozie Panzer II.

Niemcy wykorzystali je jako podstawę wielu innych pojazdów. Na jego bazie powstały między innymi niszczyciele czołgów Marder II oraz samobieżne haubice Wespe.

Historia Panzer II pokazuje więc ciekawą drogę konstrukcji, która zaczynała jako rozwiązanie przejściowe, została jednym z podstawowych czołgów pierwszych kampanii wojny, a następnie dała początek kilku wyspecjalizowanym pojazdom.

Panzer II w Bolt Action

Na stole Bolt Action Panzer II najlepiej odnajduje się w armiach reprezentujących pierwsze lata wojny.

Warlord Games opisuje go jako ekonomiczny sposób na dodanie pojazdu pancernego do niemieckiego Armoured Platoon.

Jego największym atutem jest lekka armata automatyczna.

Zamiast próbować pojedynkować się z ciężkimi czołgami przeciwnika, Panzer II może wykorzystywać swoją siłę ognia przeciwko:

• piechocie,

• zespołom broni,

• lekkim pojazdom,

• lekko opancerzonym celom.

Dzięki temu jest ciekawym wyborem dla gracza budującego historyczną armię Early War, w której liczy się mobilność i współdziałanie kilku lekkich pojazdów.

Idealny czołg do armii Blitzkrieg

Panzer II daje bardzo szerokie możliwości stworzenia tematycznej kolekcji.

Może znaleźć się w armii inspirowanej:

• kampanią polską 1939,

• kampanią francuską 1940,

• walkami w Europie Zachodniej,

• Afrika Korps,

• pierwszym okresem operacji Barbarossa.

Dzięki temu jeden model można dopasować do wielu popularnych niemieckich armii z pierwszej połowy II wojny światowej.

Zawartość zestawu

W pudełku znajdują się:

• 1 plastikowy model Panzer II w skali 1:56,

• 2 szczegółowe modele członków załogi czołgu,

• pełnokolorowy arkusz kalkomanii wodnych,

• znaczniki uszkodzeń pojazdu,

• instrukcja montażu.

German Panzer II to świetny wybór dla gracza chcącego zbudować niemiecką armię z początkowego okresu II wojny światowej.

Nie jest to ciężki pojazd stworzony do pojedynków z najpotężniejszymi czołgami przeciwnika. Jego charakter jest zupełnie inny – mobilność, lekka armata automatyczna i stosunkowo niski koszt sprawiają, że najlepiej wykorzystać go do wsparcia piechoty i zwalczania lżejszych celów.

Historycznie natomiast jest to jeden z pojazdów-symboli pierwszych kampanii Panzerwaffe – od Polski i Francji, przez pustynie Afryki Północnej, aż po pierwsze miesiące walk na froncie wschodnim.

Model dostarczany jest niepomalowany i wymaga samodzielnego montażu. Klej i farby nie znajdują się w zestawie.